น้ำตกทรายขาว ตั้งอยู่ที่ตำบลโคกโพธิ์ จังหวัดปัตตานี และอำเภอเมืองยะลา อำเภอยะหา จังหวัดยะลา และอำเภอสะบ้าย้อย จังหวัดสงขลา ซึ่งครอบคลุมเนื้อที่ประมาณ 43,482.00 ไร่ หรือ 69.57 ตารางกิโลเมตร อุทยานแห่งชาติน้ำตกทรายขาวมีพื้นที่ครอบคลุมป่าสงวนแห่งชาติเขาใหญ่ และป่าสงวนแห่งชาติป่าเทือกเขาสันกาลาคีรี

                  น้ำตกทรายขาว แต่เดิมชาวบ้านเรียกว่า น้ำตกตะโกน มีต้นน้ำที่เกิดจากยอดเขานางจันทร์ ในทิวเขาทรายขาว เทือกเขาสันกาลาคีรี ถูกค้นพบโดยพระครูศรีรัตนากร เจ้าอาวาสวัดทรายขาว เมื่อปี 2475 หลังจากนั้น กรมป่าไม้ ได้จัดตั้งวนอุทยานน้ำตกทรายขาว เมื่อวันที่ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2497 ซึ่งอยูาในความรับผิดชอบของสำนักงานป่าไม้เขตปัตตานี

                  น้ำตกทรายขาว มีสภาพพื้นที่เป็นป่าดิบชื้น จึงอุดมไปด้วยพันธุ์ไม้นานาชนิด ที่สำคัญได้แก่ สยา กระบาก ยาง กาลอ หลุมพอ ตะเคียนทอง ฯลฯ พืชพื้นล่างได้แก่ ระกำ หวาย เฟิน เถาวัลย์ และกล้วยไม้ชนิดต่างๆ สัตว์ป่าที่พบได้แก่ เลียงผา หมูป่า เก้ง เม่น กระจง ลิง งูเห่า งูกะปะ ตะกวด กบ เขียด กง รวมทั้งกุ้ง ปู และปลาชนิดต่างๆ ที่อาศัยอยู่ในลำห้วยลำธาร

 ด้วยจุดเด่นตามธรรมชาติ และน้ำตกที่สวยงาม สภาพป่าอุดมสมบูรณ์ ร่มรื่นไปด้วยพันธุ์ไม้ และสัตว์ป่านานาชนิด ซึ่งควรค่าแก่การเป็นแหล่งศึกษาธรรมชาติเป็นอย่างยิ่ง

กรมป่าไม้ ให้เจ้าหน้าที่ได้ดำเนินการสำรวจพื้นที่ และได้ทำการจัดตั้งป่าเขาใหญ่ และป่าเทือกเขาสันกาลาคีรี เพื่อเตรียมประกาศ เป็นอุทยานแห่งชาติตามพระราชบัญญัติอุทยานแห่งชาติ พ.ศ. 2504 เพื่อเป็นการคุ้มครองทรัพยากรแห่งชาติ และทิวทัศน์ที่สวยงาม เพื่อการศึกษาวิจัยและเพื่อการท่องเที่ยว

ลักษณะภูมิประเทศ

                   อุทยานแห่งชาติน้ำตกทรายขาว มีพื้นที่ทั้งหมดอยู่บริเวณทิวเขาสันกาลาคีรี และมียอดเขาจันทร์ที่สูงที่สุด โดยส่วนใหญ่พื้นที่จะลาดลงไปทางตะวันตก เป็นที่เนินเขา และเป็นที่ราบ ลักษณะดิน เป็นดินเหนียวปนทราย ส่วนหินเป็นปูนและหินแกรนิต ซึ่งเป็นต้นกำเนิดของห้วยทรายขาว ห้วยโผงโผง ห้วยบอน ห้วยแกแดะ ฯลฯ และลำห้วยเหล่านี้ไหลมารวมกันเป็นแม่น้ำเทพา

ลักษณะภูมิอากาศ

                   สภาพภูมิอากาศมรสุมตะวันตกเฉียงใต้ และลมมรสุมตะวันออกเฉียงเหนือพัดผ่าน ฤดูฝนจะอยู่ในช่วง เดิอนพฤษภาคม – เดือนมกราคม โดยมีฝนตกตลอด และตกชุกในช่วง เดือนตุลาคม – เดือนธันวาคม และส่วนในฤดูร้อน ในช่วงเดือนกุมภาพันธ์ – เดือนเมษายน และอากาศจะไม่ร้อนจัด

ค่าธรรมเนียมในการเข้าชม

ต่างชาติ ผู้ใหญ่  : 100
ต่างชาติ  เด็ก     : 50
ไทย  ผู้ใหญ่       : 20
ไทยเด็ก             : 10

เวลาเปิดทำการ เปิดบริการทุกวัน : 08:00 – 17:00 น.