ลำปาง นับเป็นอีกจังหวัดในภาคเหนือ ที่เป็นแหล่งอารยธรรมล้านนาไทยที่น่าสนใจ ซึ่งนอกจากวัดวาอารามและสถาปัตยกรรมท้องถิ่น ยังมีแหล่งธรรมชาติสวยงามอย่าง “น้ำตกแม่แก้” น้ำตกหินปูน สายน้ำใส บรรยากาศดี หน้าร้อนแบบนี้ ไปเที่ยวน้ำตกกันดีกว่าค่ะ

น้ำตกแม่แก้ เป็นน้ำตกหินปูน ในอุทยานแห่งชาติ ถ้ำผาไท ต.บ้านอ้อน อ.งาว จ.ลำปาง ภายในอุทยานฯ มีลักษณะภูมิประเทศทั่วไป เป็นภูเขาสูงสลับซับซ้อน สภาพป่าเป็นป่าเบญจพรรณและป่าเต็งรัง มีสวนสักกระจายอยู่ทั่วไป เป็นแหล่งที่อยู่อาศัยของสัตว์จำนวนมาก เป็นพื้นที่ที่มีความอุดมสมบูรณ์มาก

                พื้นที่ส่วนใหญ่เป็นพื้นที่ต้นน้ำลำธาร โดยชั้นที่ 160 มีจุดเด่นและสถานที่พักผ่อนหย่อนใจที่สำคัญ คือ ถ้ำผาไท บริเวณอ่างเก็บน้ำเขื่อนกิ่วลม ถ้ำออกรู หล่มภูเขียว ห้วยแม่พลึง นอกจากนี้ยังมีน้ำตกขนาดเล็กกระจัดกระจายอยู่ทั่วไป อย่างเช่น น้ำตกแม่แก้

               น้ำตกแม่แก้ ที่เป็นน้ำตกขนาดเล็ก เกิดจากลำห้วยแม่แก้ ถาโถมจากผาหิน เกิดเป็นชั้นน้ำตกที่งดงาม ท่ามกลางไม้ใหญ่ร่มรื่น ในการเดินทาง ใช้เส้นทางรถยนต์จากอำเภองาว ถึงบริเวณน้ำตก ระยะทางประมาณ 18 กิโลเมตร หน่วยพิทักษ์อุทยานฯ มีบ้านพักบริการ และลานกางเต็นท์ เหมาะที่จะมาเที่ยวหลังฤดูฝนใหม่ๆ จะมีน้ำมาก แต่หน้าแล้ง ก็ยังพอมีน้ำให้เที่ยวได้ ซึ่งจะมีชาวบ้านมาขายของกินเล็กๆ น้อยๆ ตรงทางลงน้ำตก เช่น น้ำอัดลม กาแฟ ขนม ส้มตำ ไก่ย่าง ฯลฯ

ถัดจากน้ำตกแม่แก้ไปอีก หนึ่งกิโลเมตร จะพบกับ “น้ำตกเกาฟุ”  เป็นน้ำตกที่ถูกสร้างขึ้นโดยฝีมือมนุษย์ ใช้เวลาในการสร้างนานนับ 10 ปี เป็นที่ตั้งของสำนักสงฆ์ และชื่อของน้ำตกแห่งนี้ ตั้งตามชื่อของผู้ที่พบน้ำตกแห่งนี้ เป็นคนแรก เป็นชาวไทยภูเขา ชื่อ “เกาฟุ” น้ำตกเกาฟุ มีน้ำไหลตลอดปี และมีความสำคัญต่อระบบนิเวศป่าต้นน้ำเป็นอย่างมาก และในปัจจุบันน้ำตกแห่งนี้ ก็กลายเป็นสถานที่ท่องเที่ยวที่มีชื่อเสียงอีกแห่งหนึ่งของ จังหวัดลำปางอีกด้วย

                        อีกสถานที่แห่งหนึ่งที่อยากแนะนำ สำหรับนักท่องเที่ยวไปเยือนลำปาง นั่นก็คือ “สำนักสุสานไตรลักษณ์” สถานปฏิบัติธรรม-มณฑป หลวงพ่อเกษม เขมโก เมื่อไปถึงจะพบรูปปั้นหลวงพ่อเกษมขนาดใหญ่ ที่สังเกตเห็นได้จากถนน ภายในบริเวณมีมณฑป มีรูปปั้นหุ่นขี้ผึ้งของ หลวงพ่อเกษม เขมโก เกจิอาจารย์ ซึ่งมีผู้เคารพนับถือเป็นจำนวนมาก นั่งขัดสมาธิขนาดเท่ารูปจริง อีกทั้ง มีสังขารหลวงพ่อเกษมถูกเก็บรักษาเอาไว้ในโลงแก้วซึ่งไม่เน่าเปื่อย และยังไม่มีกำหนดจะขอพระราชทานเพลิงศพอยู่ในห้องกระจก เพื่อให้ประชาชนเคารพสักการะหลวงพ่อให้ได้สักครั้งในชีวิต เพื่อเป็นสิริมงคล

                      ในวัยเด็ก เจ้าเกษม (หลวงพ่อเกษม เขมโก ) ณ ลำปาง จัดว่าเป็นคนมีสติปัญญาดีเยี่ยมและเป็นเด็กที่ซุกซนมาก เมื่อย่างเข้าสู่วัยเรียน เข้ารับการศึกษาระดับประถมที่ โรงเรียนบุญวงศ์ อนุกูล ครั้นมีอายุ 15 ปี ได้เข้าสู่ร่มกาสาวพัสตร์ ขยันหมั่นเพียรเรียนทางด้านปริยัติศึกษาธรรมะจนถึงปี พ.ศ.2474 สามเณรเจ้าเกษมก็สามารถสอบนักธรรมชั้นโทได้ ครบ 21 ปี จึงได้อุปสมบทเป็นพระภิกษุได้รับนามฉายาว่า “เขมโก” แปลว่า ผู้มีธรรมอันเกษม